چکیده
زمینه. فلج شل حاد یک بیماری عصبی نادر اما جدی است که با ضعف ناگهانی یا فلج یک یا چند اندام، عضلات تنفسی یا بولبار و کاهش تون عضلانی بدون علت واضح دیگر مشخص میشود و میتواند ناشی از عوامل متنوعی مانند عفونتهای ویروسی، اختلالات ایمنی، سموم و بیماریهای التهابی باشد. شناسایی الگوی علل منطقهای AFP اهمیت بالینی ویژهای دارد.
روشکار. در این مطالعه توصیفی–تحلیلی، پروندههای ۲۰ کودک زیر ۱۵ سال مبتلا به AFPکه در بازه ۱۴۰۳-۱۴۰۴ در بیمارستان کودکان تبریز بستری شده بودند، بررسی شد. دادههای جمعیتشناختی، بالینی، تشخیصی و درمانی بهصورت سیستماتیک تحلیل گردید.
یافتهها. میانگین سنی بیماران ٤٣۸/٣±٠٥٥/٧ سال بود و 60 درصد آنان پسر بودند. شایعترین علایم اولیه شامل ضعف عضلانی، اختلال در راهرفتن، گزگز و درد عضلانی بود. ۸۵ درصد بیماران حداقل یک عامل مستعدکننده (عمدتا تب و عفونت) داشتند. در بررسیهای EDX، 70 درصد نوروپاتی و در MRI نخاع، دو مورد ناهنجاری مشاهده شد. شایعترین علت، سندرم گیلنباره (۵۰%) بود. درمانها شامل IVIG یا متیلپردنیزولون (۶۰%)، درمان ترکیبی (۳۰%) و آنتیتوکسین بوتولیسم(%10) بودند. در پایان، 85 درصد بیماران بهبودی کامل، 10 درصد بهبودی نسبی و 5 درصد بدون بهبودی داشتند.
نتیجهگیری. سندرم گیلنباره شایعترین علت AFP در این مطالعه بود. تفاوت در یافتههای MRI با مطالعات دیگر احتمالاً ناشی از تفاوت در الگوی اتیولوژی است. پروتکلهای درمانی مبتنی بر علت زمینهای، نتایج بالینی مطلوبی به همراه داشتند. عدم مشاهده موارد فلج اطفال نشاندهنده اثربخشی برنامه واکسیناسیون طی سالهای اخیر است.
پیامدهای عملی. استفاده از روشهای مولکولی نظیر PCR برای شناسایی دقیقتر عوامل عفونی و ارزیابی سیستماتیک پروتکلهای درمانی شامل IVIG، پلاسمافرز و کورتیکواستروئیدها میتواند به بهینهسازی راهکارهای تشخیصی-درمانی و بهبود پیامدهای بالینی بیماران مبتلا به AFP کمک کند.